Do wytworzenia w glebie budowy gruzełkowatej konieczną jest, przede wszystkim, obecność w glebie odpowiedniego lepiszcza, spajającego drobne cząstki gleby w gruzełki. Takiem naturalnym lepiszczem są koloidy gleby, a przede wszystkim glina koloidalna. Tam, gdzie brak jest gliny koloidalnej, jak na przkład w piaskach, lepiszczem takim może być próchnica, dostarczana roli zwłaszcza w postaci nawozów zielonych. W glebach ciężkich, gliniastych lepiszcza nie tylko jest pod dostatkiem, lecz nawet za dużo. W takich glebach koniecznym jest rozbicie zbyt spojonych cząstek na grupy, gruzełki – i w tym wypadku wprowadzenie próchnicy skutkuje znakomicie. Próchnica bowiem rozkładając się, tworzy gazy, które rozpychają zbyt zasklepioną glebę, czym powodują jej zgruźlenie.

Dodatni bardzo wpływ na budowę gleby wywiera impnoimnic, mianowicie zaś gleb ciężkich, według bowiem ostatnich badań wywołuje ono pożądane dla budowy gleby zmiany w koloidach.

Dobrze również działają na budowę gleby zmiany temperatury i wilgotności, powodując to rozszerzanie się, względnie pęcznienie, mechanicznych składników gleby, to – ich kurczenie się Zwłaszcza potężnym czynnikiem w tym względzie jest mróz z powodu kruszącego działania, jakie wywołuje on w glebach cięższych; tym też tłumaczy się dodatni rezultat pozostawiania na zimę zoranej na jesieni roli w ostrej skibie.