W pierwszym wypadku będzie miało miejsce tz. butwienie rezultatem którego będzie próchnica „słodka”; w drugim – gnicie, dające próchnicę „kwaśną”.

Butwienie odbywa się przy udziale bakteryj tlenowych, tj. takich, które mogą żyć jedynie w dostępie powietrza. Przy butwieniu szczątki roślinne ulegają powolnemu spalaniu, przy czym wydziela się dużo gazu węglowego (COj), azot zawarty w materii organicznej zamienia się na amoniak, a następnie na saletrę, powstają różne sole rozpuszczalne w wodzie, przydatne na pokarm dla roślin. Całkowite jednak rozpadnięcie następuje z wolna, a różne stopnie tego rozkładu stanowią właśnie cenny składnik gleby – próchnicę słodka. Szybkość rozkładu szczątków organicznych zależy od wielu warunków, a mianowicie; 1) od charakteru materii rozkładającej się: młode części roślin, delikatniejsze, rozkładają się szybciej, niż stare, o ściankach zdrzewiałych. 2) Od stopnia rozdrobnienia butwiejącej masy im większe rozdrobnienie, tym szybszy rozkład, gdyż większa powierzchnia masy styka się z tlenem 3) Od większego dostępu powietrza, które znakomicie rozkład przyśpiesza. 4) Od wilgotności – wilgoć bowiem umiarkowana przyspiesza rozkład. 5) Od temperatury – im wyższa temperatura tern szybszy rozkład; temperatura jednak nie może przekroczyć pewnego maximum, które waha się około 50 stopnia C, powyżej tej temperatury rozkład ustaje, wysoka bowiem temperatura zabija czynne w rozkładzie bakterie; w temperaturach niskich rozkład słabnie, hamuje to bowiem rozwój bakteryj. 6) Od charakteru środowiska, w jakiem rozkład się odbywa, kwaśne na przkł. środowisko rozkład hamuje, słabo alkaliczne pobudza. 7) Od zawartości w glebie wapna, w obecności którego rozkład odbywa się raźniej, wapno bowiem zobojętnia kwasy, wydzielające się zawsze przy rozkładzie. Ten ostatni czynnik ma zwłaszcza duże znaczenie w praktyce i dlatego też baczna, nań zwrócić należy uwagę.